Uwaga na oszustów! Sprawdź jak się chronić
Oszustwa to jedno z najczęściej występujących przestępstw, którego ofiarą może paść każdy bez względu na wiek czy doświadczenie. Sprawcy wykorzystują zaufanie, pośpiech i emocje, stosując różne legendy i scenariusze działania. Policjanci apelują o ostrożność i przypominają najważniejsze zasady bezpieczeństwa.
W ostatnim czasie policjanci odnotowują liczne przypadki prób wyłudzeń pieniędzy z wykorzystaniem tzw. „legendy”. Metoda ta polega na wprowadzeniu pokrzywdzonego w błąd poprzez przedstawienie fałszywej, ale wiarygodnie brzmiącej historii, mającej skłonić do przekazania pieniędzy lub danych.
Najczęściej stosowane metody oszustw:
• „na policjanta” / „na funkcjonariusza” – sprawcy podszywają się pod policjantów lub innych przedstawicieli służb, informując o rzekomej akcji przeciwko przestępcom i konieczności przekazania pieniędzy,
• „na pracownika banku” – oszuści przekonują o zagrożeniu środków na koncie i nakłaniają do wykonania przelewu na „bezpieczne konto” lub podania danych logowania,
• „na członka rodziny” (np. wnuczka) – informują o wypadku lub nagłej potrzebie finansowej bliskiej osoby, prosząc o pilną pomoc,
• „na BLIK” – przestępcy włamują się na konta w mediach społecznościowych i proszą znajomych o przekazanie kodu BLIK,
• „na inwestycję” – kuszą szybkim i wysokim zyskiem (np. w kryptowaluty, akcje, surowce), nakłaniając do wpłat,
• „na dopłatę do przesyłki” – wysyłają fałszywe wiadomości SMS lub e-mail z linkiem do płatności,
• „na portal ogłoszeniowy” – podszywają się pod kupujących lub sprzedających, przesyłając linki do fałszywych stron płatności,
• „na pracownika instytucji” – np. ZUS, poczty, operatorów – wyłudzają dane lub pieniądze,
• phishing – wyłudzanie danych poprzez fałszywe strony internetowe łudząco podobne do prawdziwych serwisów,
• spoofing – podszywanie się pod numery telefonów instytucji lub banków, aby uwiarygodnić rozmowę.
Scenariusze działania sprawców są często bardzo podobne, wywołują silne emocje takie jak strach, presja czasu czy chęć pomocy bliskim. Przestępcy dążą do tego, aby ofiara działała szybko i bez zastanowienia, nie weryfikując przekazywanych informacji.
Policjanci przypominają, że funkcjonariusze nigdy nie proszą o przekazywanie pieniędzy, nie angażują osób postronnych do tajnych działań i nie wymagają podawania danych bankowych czy kodów autoryzacyjnych.
Jak się chronić przed oszustwami? Najważniejsze zasady:
• zachowaj ostrożność w kontaktach telefonicznych i internetowych, szczególnie z nieznajomymi,
• nigdy nie przekazuj pieniędzy ani danych osobowych osobom, których tożsamości nie jesteś w stanie potwierdzić,
• nie działaj pod wpływem emocji – daj sobie czas na zastanowienie,
• w przypadku informacji o zdarzeniu dotyczącym bliskiej osoby – rozłącz się i samodzielnie skontaktuj z rodziną,
• nie klikaj w podejrzane linki i nie loguj się do bankowości poprzez przesłane wiadomości,
• dokładnie sprawdzaj adresy stron internetowych, z których korzystasz,
• nie udostępniaj nikomu kodów BLIK, haseł ani danych do logowania,
• stosuj dodatkowe zabezpieczenia, takie jak uwierzytelnianie dwuskładnikowe,
• regularnie aktualizuj oprogramowanie w telefonie i komputerze,
• zachowuj ostrożność przy transakcjach internetowych i korzystaj wyłącznie ze sprawdzonych platform,
• informuj osoby starsze o zagrożeniach – to one najczęściej stają się ofiarami oszustów.
Pamiętaj!
Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do wiarygodności rozmówcy lub otrzymanej wiadomości przerwij kontakt i skonsultuj sytuację z kimś zaufanym.
W przypadku podejrzenia oszustwa lub próby wyłudzenia pieniędzy, niezwłocznie skontaktuj się z Policją, dzwoniąc pod numer alarmowy 112.
Rozsądek, czujność i ograniczone zaufanie to najskuteczniejsza ochrona przed działaniami przestępców.
sierżant sztabowy Bartłomiej Kurdek